خیلی ها از سیاه شدن مصنوعات طلا و جواهر خودشان گله دارند و میگویند که چطور ممکن است طلا سیاه شود و یا تغییر رنگ دهد؟ آیا سیاه شدن جواهرات به معنی تقلبی بودن آن ها است؟ آیا اگر طلایمان سیاه شود یا تغییر رنگ دهد سرمان کلاه رفته؟ چرا بعضی از طلاها دست را سیاه میکنند؟ ما در این مقاله به طور کامل درباره دلیل سیاه شدن طلا نکاتی ارائه میدهیم و به شما خواهد گفت که چه چیزی باعث بروز چنین پدیده ای میشود و چگونه باید از آن پیشگیری کرد.

آیا طلای واقعی سیاه می‌شود؟

در بالا توضیح دادیم که طلا به راحتی با اکسیژن هوا ترکیب نمی‌شود. اما این مشخصات در مورد «طلای خالص» مصداق دارد. از آنجا که تقریبا همه‌ی مصنوعات طلا و جواهرات طلا از طلای خالص درست نشده‌اند پس ممکن است جواهرات سیاه شوند.

طلای ۲۴ عیار که همان طلای خالص است، بسیار نرم است و نمی‌توان به راحتی از آن مصنوعات ساخت. به همین خاطر، طلای ۲۴ عیار را با فلزات ارزشمند دیگری همچون مس و نقره ترکیب می‌کنند تا به سختی موردنظر برسد تا بتوان از آن جواهر یا هر مصنوعی از جنس طلا ساخت.

اینکه برخی از طلاها سیاه می‌شوند به خاطر وجود همین فلزات است. به جز طلای خالص موجود در جواهرات، بقیه فلزها با اکسیژن هوا، سولفور و رطوبت وارد واکنش شیمیایی می‌شوند و این باعث می‌شود تا طلای شما بعد از مدتی سیاه و کدر شود.

یعنی در واقع سیاه شدن و کدر شدن مصنوعات طلا به خاطر این نیست که طلای آنها اصل نیست، بلکه به خاطر وجود مقدار زیادی فلزات دیگر غیر از طلا در آنهاست.

  • هر چه عیار طلایی که می‌خرید بالاتر باشد، امکان سیاه شدن آن کمتر خواهد بود.
  • به طور قطع می‌توان گفت طلای ۲۴ عیار به هیچ عنوان سیاه و کدر نمی‌شود.
  • طلای ۲۴ عیار بیشتر در قالب شمش‌های طلا عرضه می‌شود.
  • هر چه عیار طلایی که می‌خرید پایین‌تر باشد، مثلا اگر طلا ۱۴ عیار باشد، احتمال اینکه سیاه و کدر شود زیاد است.

طلاهای ارزان که عیار پایینی دارند خیلی سریع‌تر سیاه می‌شوند. هر چه فلزات متفرقه بیشتری در زیورآلات استفاده شود، عیار طلای آن کمتر خواهد بود. هر چه عیار طلایی که می‌خرید بیشتر باشد، امکان سیاه شدن آن کمتر خواهد بود. یعنی به طور قطع می‌توان گفت طلای ۲۴ عیار به هیچ عنوان سیاه و کدر نمی‌شود. در اصل، سیاه شدن و کدر شدن مصنوعات طلا به خاطر وجود مقدار زیادی فلزات دیگر غیر از طلا در آنهاست.

آیا سیاه شدن طلا، به معنی تقلبی بودن یا کم عیار بودن آن است؟

در پاسخ به این سوال چنین باید گفت خیر! فلزهای مختلف می توانند در برابر اکسیژن هوا و سایر مواد دیگر واکنش نشان داده و دچار تغییر شیمیایی یا فیزیکی شوند. در مقایسه با سایر فلزها، طلا از معدود فلزهای گران بهایی است که کمترین میزان واکنش در برابر اکسیژن را نشان می دهد. البته باید به این نکته توجه کرد که طلای خالص اینگونه است و مساله طلای ناخالصی که همراه با سایر فلزهاست کمی متفاوت خواهد بود.

همانگونه که می دانید، تنها طلای ۲۴ عیار، خالص است و تنها مصنوعات ۲۴ عیار سیاه نمی شوند و یا به سختی دچار تغییر رنگ می شوند. بنابراین سایر مصنوعات طلا با عیار کمتر از ۲۴ می توانند دچار سیاه شدن یا تغییر رنگ شوند. در این مصنوعات علاوه بر فلز طلا، فلزهای گرانبهای دیگری مثل نقره، نیکل و … نیز وجود دارد.

دلیل سیاه شدن طلا به خاطر واکنش دادن همین فلزها در کنار طلا است. بر همین اساس سازندگان طلا و جواهر به ما توصیه می کنند که هرازچندگاهی برای مثال هر یک سال یک بار طلا و جواهر خود را جلا داده تا دوباره از حالت کدر خارج شده و مثل روز اول درخشان شوند.

به طور کلی مناسب ترین طلا از نظر عیار و سیاه شدن این گونه طبقه ‌بندی می‌ شوند که طلای ۱۴ عیار بیشتر در معرض سیاه شدن قرار می‌گیرد، طلای ۱۸ عیار کمتر سیاه می‌ شود، اما طلای ۲۴ عیار که ۹۱ درصد آن طلا است، هرگز سیاه نمی شود. طلای ۲۴ عیار بیشتر مورد استفاده ی کشورهای عربی حوزه ی خلیج فارس، هند و بنگلادش، پاکستان و سریلانکا قرار می گیرد.

اگر به فروشگاه مراجعه کردیم و فروشنده از اطلاعات ناکافی ما سوء استفاده کرد و طلای عیار پایین را به جای عیار بالا به ما فروخت. باید دقت کنیم که اگر طلای ما سیاه شد، عیار پایینی دارد. سرعت سیاه شدن طلا با عیار پایین نسبت به نقره بسیار کندتر است. به خاطر همین است که مردم ترجیح می دهند به جای نقره از طلا با عیار پایین استفاده کنند.

راه های تمیز کردن زیورآلات سیاه شده

همان طور که گفته شد هر قطعه جواهری که از طلای خالص ساخته شود به هیچ وجه سیاه نمی شود، زیرا هرگز دچار خوردگی و یا اکسید شدن، نمی شود. ولی هر زیورآلاتی که از آلیاژهای مختلف طلا ساخته شده باشد احتمالاً بعد از گذشت مدتی، کدر و سیاه می شود.

اگر در جعبه زیورآلاتتان قطعه ای دارید که تقریبا تغییر رنگ داده و درخشش قبل خود را ندارد، با انجام مراحل زیر، به راحتی می توانید آن را در خانه تمیز کنید.

۱_ ابتدا باید محلولی ضعیف بر پایه آمونیاک و آب تهیه کنید. برای هر یک پیمانه آمونیاک از ۶ پیمانه آب استفاده کنید. آمونیاک یکی از محلول های قوی برای رفع سیاهی زیورآلات است.

هشدار! اگر در قطعه شما از پلاتین و یا مروارید استفاده شده است، به هیچ عنوان از محلول آمونیاک و آب استفاده نکنید، زیرا می تواند به آن آسیب برساند.

۲_ حالا که محلول شما آماده است، زیورآلات خود را درون آن بیاندازید. حتما توجه داشته باشید که مدت زمانی که قطعه درون محلول می ماند کمتر از ۱ دقیقه باشد. سپس با استفاده از یک برس یا مسواک نرم قطعه را تمیز کنید.

۳_ سپس زیورآلات را بطور کامل زیر آب ولرم قرار دهید تا مطمئن شوید قطعه کاملا از آمونیاک پاک شده است.

۴_ با استفاده از یک پارچه نرم و یا حوله قطعه را با دقت خشک کنید.

یکی از روش های دیگری که با آن می توان زیورآلات سیاه شده را در خانه تمیز کرد، استفاده از محلول آب، نمک و جوش شیرین است. ابتدا درون یک ظرف آب بریزید و مقداری نمک و جوش شیرین نیز به آن اضافه کنید. حال ظرف حاوی محلول را به مدت ۲ دقیقه در مایکروویو گرم کنید. سپس جواهرات خود را حداکثر به مدت ۱۰ دقیقه درون محلول قرار دهید و هرگونه  لکه یا سیاهی باقی مانده را با یک پارچه نرم پاک کنید و آن را با آب گرم بشویید.